26-03-2018 „PRZEMYŚLANE” SYMBOLE

 

3-flaga-miasta-przemyslany

Jerzy Gnerowicz

Poniższy artykuł należy do cyklu wyjętego z obszernego materiału przygotowywanego przez autora, który w planie wydawniczym ma pojawić się w formie książki – możliwe, że jeszcze w 2018 albo w 2019 roku, pod roboczym tytułem Pszczoła w heraldyce.

Celem tego, jeszcze trwającego zamierzenia jest zebranie odpowiednich informacji tematycznych, (praca trwa już od kilku lat!), ich opracowanie pod względem pisarskim i upublicznienie, by umożliwić środowisku pszczelarskiemu i osobom z innych kręgów zawodowych interesujących się heraldyką oraz kulturą i historią pszczelarstwa zapoznanie się z kwestią obecności symboliki pszczelarskiej w herbach miejskich i terytorialnych i na ile to możliwe – także w herbach rycerstwa, szlachty oraz innych osób.

Jeśli Czytelnicy i Redakcja Kuriera Pszczelarskiego wykażą dalsze zainteresowanie tego rodzaju lekturą, przekażę Redakcji dalsze materiały, które mam nadzieję, będą zapowiedzią promującą przygotowywany do druku tytuł.

*

* *

Jest nad rzeką Gniła Lipa, płynącą około 45 km na południowy wschód od Lwowa nieduże miasto, zamieszkałe przez ca 7 tys. osób, które z wiadomych względów mieści się również w obrębie naszych zainteresowań. To miasto to Przemyślany (ukr. Перемишляни). Według oficjalnych statystyk tutejsza ludność jest dziś etnicznie jednorodna (99 proc. mieszkańców deklaruje pochodzenie ukraińskie), ale około roku 1900. obok Polaków i Ukraińców żyło tu prawie 3 tys. Obywateli narodowości żydowskiej.

Przemyślany – niegdyś kresowe miasteczko w pobliżu Lwowa, żyje we wspomnieniach wielu mieszkańców naszego kraju, którzy po II wojnie światowej musieli stąd wyjechać. Osiedlili się oni na Dolnym Śląsku, Opolszczyźnie i Ziemi Lubuskiej.

Wieś o tej nazwie pojawia się w kronikach po raz pierwszy w roku 1437. Nieco ponad dwieście lat później, bo w roku 1623, otrzymując prawa magdeburskie stała się miastem. W przeszłości była siedzibą starosty. Jak wiele innych kresowych miasteczek i wsi na wschodnich rubieżach dawnej Rzeczpospolitej ma skomplikowaną historię: w ciągu stuleci wielokrotnie była niszczona i plądrowana przez wojska tatarskie, tureckie, kozackie i niemieckie, przypisywana była także pod władztwo różnych narodów.

Do czasu pierwszego rozbioru Polski (1772) Przemyślany należały do województwa ruskiego, po tej dacie aż do 1918 roku znajdowały się w granicach Galicji i Lodomerii wchodzącej w skład monarchii austrowęgierskiej.

Z początkiem listopada 1918 roku do maja 1919 miasto przejściowo znalazło się pod administracją Zachodnio Ukraińskiej Republiki Ludowej, następnie do 15 marca 1923 roku pod tymczasową administracją Polski, zatwierdzoną przez paryską konferencję pokojową w czerwcu 1919 roku. Ostatecznie suwerenność Polski nad terytorium Galicji Wschodniej Rada Ambasadorów uznała 15 marca 1923 roku. Od tego momentu Przemyślany były w II Rzeczpospolitej oficjalnie centrum administracyjnym powiatu przemyślańskiego w województwie tarnopolskim.     

                                                                                                                                                                                                                                                                                                         C.d.n.

5-flaga-powiatu-przemyslanskiego-svg