04-05-2018 Ule figuralne w Cieplicach

dscn1434

Przed  Muzeum Przyrodniczym w Jeleniej Górze prezentowane są, jako stała wystawa plenerowa, ule figuralne. Rzeźby postaci świętych ale także świeckich, które można  obejrzeć, to ule figuralne tworzone na wzór pasieki zlokalizowanej przed II wojną światową w miejscowości Dworek ( niem. Hófel – okolice Lwówka Śląskiego) oryginalnie kolekcja składa się z 20 uli. Nazwano ją “12 Apostołów” , chociaż jak wspomniano liczyła więcej figur i przedstawiała nie tylko uczniów Chrystusa. Za jej twórcę uważa się niemieckiego pszczelarza Gottfrieda  Ueberschara, który żył w XVIII wieku. Sława pasieki z ulami figuralnymi ze Śląska dotarła nawet za ocean, o czym świadczy fotografia zamieszczona w czasopiśmie pszczelarskim “American Bee Journal” przedrukowana przez polski periodyk pszczelarski ” Bartnik Postępowy” ( rok 1935, nr 3) . Ocalałe po II wojnie światowej ule figuralne z Lwówka Śląskiego obecnie oglądać można w Muzeum Etnograficznym we Wrocławiu. Po 2000 roku Muzeum Przyrodnicze w Jeleniej Górze rozpoczęło sukcesywne tworzenie kolekcji, zamawiając ule figuralne, m. in. na wzór pasieki Dworka, u artystów rzeźbiarzy: Mieczysława Grabuńczyka, Macieja Wokana i Grzegorza Pawłowskiego. Ule figuralne, które są przykładem monumentalnej rzeźby ludowej, pełniły w przeszłości funkcje reprezentacyjne i użytkowe. Funkcja reprezentacyjna to głównie ukazywanie zamożności właściciela zaś pod względem użytkowym ule figuralne należały do konstrukcji prostych, aczkolwiek spełniały wymogi pomieszczenia dla gniazda rodziny pszczelej. Wydrążone w środku figury pozwalały na zbudowanie przez pszczoły wolnej przestrzeni woskowymi plastrami, rozwój i gromadzenie zapasów. W zależności od sposobu wykonania rzeźby pszczelarz miał dostęp do zebranego przez pszczoły miodu od strony frontowej lub z tyłu figury.

Materiał przygotowano na podstawie informatora:                                                                                                                                                                                                                                                                        Muzeum Przyrodniczego w Jeleniej Górze                                                                                                                                                                                                                                                                                                         p.t. “Pasieka Karkonoska ” – “Nowe ule figuralne w Cieplicach”                                                                                                                                                                                                                                                      oprac.: Leszek Kośny.

dscn1457

 

“Bartnik Postępowy” rok 1935 nr 3

Dla ” Wiadomości Pszczelarskich” red.  Adam Prusaczyk.