Znaczenie wybranych roślin obcego pochodzenia dla pszczelarstwa w Polsce.

img_20180810_150055

Dla utrzymania stabilności ekosystemu ważne jest zachowanie bioróżnorodności gatunkowej. Za szkodliwe dla środowiska uważa się zarówno usunięcie gatunku z miejsc jego naturalnego występowania, jak i wprowadzenie gatunku nowego, obcego na dany teren. Ustawa o Ochronie Przyrody z dnia 16 kwietnia 2004 r. definiuje gatunek obcy jako “gatunek występujący poza swoim naturalnym zasięgiem w postaci osobników lub zdolnych do przeżycia: gamet, zarodników, nasion, jaj lub części osobników, dzięki którym mogą one rozmnażać się”. Zajmowanie nowych terenów przez dany gatunek jest zjawiskiem naturalnym, które objęło tak spektakularne procesy jak zejście roślin na ląd czy zagospodarowanie przestrzeni powstającej podczas topnienia lodowców, jest więc jednym z czynników umożliwiających ewolucję. Są to jednak procesy bardzo długotrwałe i wiążą się ze zmianą warunków środowiska. Człowiek wywiera ogromny wpływ na środowisko, w którym żyje, powodując wymieranie jednych oraz rozprzestrzenianie się innych gatunków. Wiele z nich zostało celowo introdukowanych na nowych terenach, inne skorzystały z rozwijającego się transportu i rozprzestrzeniły się bez naszej wiedzy. Mimo, że obserwuje się ostatnio wzrost świadomości społeczeństwa, zmiany, do których doszło do tej pory są w większości przypadków nieodwracalne. W dodatku nadal bardzo niewiele wiadomo o tym, jaki konkretnie wpływ wywierają na siebie poszczególne elementy ekosystemu. Zapewne wiele gatunków zupełnie nie jest znanych nauce, nic nie wiemy o ich roli w środowisku.
Rośliny owadopylne i pszczoły na drodze koewolucji wykształciły szereg przystosowań umożliwiających ich międzygatunkową współpracę. Pojawienie się w środowisku nowej rośliny owadopylnej może wywrzeć ogromny wpływ na lokalną populację owadów zapylających w tym pszczół, oraz na inne lokalnie występujące rośliny. Część roślin inwazyjnych może mieć pozytywny wpływ na populację owadów zapylających, a inne mogą znacząco ograniczać ich liczebność.

img_20180810_150101

Nawłoć kanadyjska Solidagocanadensis

Naturalnie występująca w Ameryce Północnej, jako roślina ozdobna sprowadzona została do europejskich ogrodów botanicznych w I połowie XVII wieku. Obecnie jej zasięg obejmuje, oprócz Europy i Ameryki Północnej, Australię, Nową Zelandię i znaczną część Azji. W Polsce pokrywa  nieużytki na powierzchni wielu hektarów, w wielu miejscach stanowi już stały element krajobrazu. Jest rośliną o dużym znaczeniu miododajnym, jej wydajność może sięgać 800 kg/ha. Jako pożytek późny – kwitnie w sierpniu i wrześniu -stanowi atrakcyjne źródło pyłku dla rodzin pszczelich przygotowujących się do zimowli.

Ewelina Berbeć i Mgr inż. Paweł Migdał
Studenckie Koło Naukowe Pszczelarzy „Apis”
Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu, Wydział Biologii i Hodowli Zwierząt, Katedra Higieny Środowiska i Dobrostanu Zwierząt

img_20180810_150130