Ciekawostki

O zimowli pszczół cz. I

Bartosz Luboń, Paweł Migdał

Zima, dla wszystkich zwierząt to bardzo trudny okres wymagający długotrwałych przygotowań, które to trwają przez cały okres ich pełnej aktywności. Tylko najsilniejsze i najbardziej przygotowane osobniki są w stanie przetrwać ten trudny czas i doczekać wiosny. Wyróżnić można cztery podstawowe strategie zimowania:

Hibernacja – fizjologiczny stan organizmu o charakterze przystosowawczym polegającym na wyłączeniu termoregulacji, znacznym spowolnieniu procesów życiowych i obniżeniu temperatury ciała. Zwiększający tolerancję organizmu wobec niesprzyjających warunków środowiskowych.

Migracja (ucieczka) – łac. Migration ‘przesiedlenie’. Wędrówki organizmów oznaczające przemieszczenia terytorialne związane ze względnie trwałą zmianą miejsca zamieszania. Głównie spowodowana zmianami klimatycznymi, polega na przemieszczeniu się w bardziej sprzyjające życiu warunki.

Zmiana stylu życia – dostosowanie – całokształt cech charakterystycznych dla zachowania się jednostek lub zbiorowości ujawniający się zwłaszcza w życiu codziennym. Polega ono na przykład na zmianie rytmu aktywności dobowej względem zmieniającej się temperatury.

Zimowla – jest to strategia charakterystyczna dla pszczoły miodnej. Okres przygotowania się pszczół do zimowli decyduje o tym, w jakim stanie rodzina przetrwa zimę. Wśród czynników determinujących przebieg zimowli wyróżnić można:

Zależne od pszczelarza:

Odpowiednia struktura wiekowa pszczół zimujących – pszczoły robotnice żyjące podczas zimowli charakteryzują się najdłuższą długością życia tj. kilka miesięcy. Są to też pszczoły które na jesień nie wykonywały żadnych ciężkich prac w ulu. Natomiast pszczoły wiosenno – letnie żyją około 36 dni (a te w szycie pożytku głównego żyją tylko do 28 dni). Do zimowli podchodzi najwięcej pszczół z tzw. ,,zimowego pokolenia”, którego namnażanie przypada na miesiące lipiec i sierpień. Optymalny wiek pszczół wchodzących w skład kłębu zimowego to pszczoły wygryzione z jaj złożonych pomiędzy 20 lipca a 30 sierpnia.

Dostosowanie wielkości ula – standardowo należy dążyć do tego aby zimować rodziny w najlepszej kondycji. W procesie przygotowania rodzin do zimowli konieczne jest zapewnieniem im dostosowanego gniazda pod względem wielkości i możliwości pomieszczenia niezbędnego zapasu. Zabieg ten tylko pozornie stwarza ciasnotę w ulu gdyż jeszcze przed zimą pszczoły stare, spracowanie zginą i gdyby wielkość gniazda była dostosowana do aktualnego stanu rodziny to późną jesienią stało by się ono za obszerne.

Klasyczny schemat karmienia powinien przebiegać w trzech etapach. W pierwszym etapie powinniśmy zadbać o tzw. ,,żelazny zapas” który wynosi 3 – 6 kilogramów oraz dodać 4 – 6 litrów pokarmu jedno lub dwukrotnie. Podczas drugiego etapu kluczowe jest obliczenie zapotrzebowania na pokarm przez pszczoły w trakcie zimowli, w zależności od ilości zajmowanych ramek oraz typu ula. Stąd więc ilości wahają się w przedziale od 5,7 do 18,2 kilogramów / rodzina. Etap trzeci polega na uzupełnianiu zapasów w 2-3 dużych dawkach co 1-2 dni. Ostatni etap powinniśmy zakończyć nie później niż 10 – 15 września. Chociaż w ostatnich latach okres ten uległ wydłużeniu ze względu na wahania temperatury w okresie jesiennym.

C.d.n.

Dożynki 2019 143